De verkiezingen in Utrecht

De verkiezingen in Utrecht

Dit artikel schreef ik samen met een medestudent voor mijn opleiding Journalistiek.

20 maart 2019

Vandaag mogen we weer stemmen voor de Provinciale staten en de Waterschappen. Overal in het land zijn er openbare gebouwen beschikbaar gesteld als stemlokaal waar u uw stem kunt uitbrengen. Zoals bijvoorbeeld de plaatselijke sportvereniging of een school. Maar ook bij plekken waar je niet zo vaak komt kan je je stem uitbrengen: een bowlingbaan, een brandweerkazerne of een molen.

In Utrecht kan je onder andere stemmen bij het stadhuis, dat gerenoveerd wordt, om dit te doen moet je wel nog even goed zoeken naar het stemlokaal. Naast het stadhuis is er een vierkante doos in elkaar geknutseld voor deze gelegenheid, één van de bouwvakkers zou er zomaar naar binnen kunnen lopen om zijn broodje kaas daar te nuttigen. De voorzitter van het stemlokaal moest vanochtend dan ook nog even zoeken naar zijn locatie van de dag.

Het stemlokaal ziet er top uit, aan de voorkant is glas en de leden zitten binnen, als een tribunaal de stemmer op te wachten. Links van het hokje loopt een oprijplaat, deze zorgt ervoor dat de stemlocatie online staat aangeschreven als toegankelijk voor mindervaliden. Eenmaal bij de deur aangekomen te zijn blijkt het dat dit stemlokaal met haast is gemaakt; je moet hard trekken om de deur open de krijgen die vervolgens naar buiten open gaat. Tot zo ver het rolstoelvriendelijke gedeelte.

Bij binnenkomst binnen zitten de drie leden klaar om het stemmen makkelijk te laten verlopen. Je begint links met de stempascontrole en aan het eind krijgt de stemmer de lijst met kandidaten overhandigd. Het grote onderwerp van deze verkiezingen is het klimaat, maar als er naar de vele papieren kandidatenlijsten  gekeken wordt, zie je meteen een manier voor de volgende keer waarin milieuvriendelijker te zijn (het aantal bomen voor de papieren lijsten mogen dan namelijk gewoon blijven staan). Voor hen die nog twijfelt en in het stemlokaal of zelfs in het hokje hun keuze nog moeten maken, hangen de lijsten ook aan de muren. 576 namen waarvan de meeste mensen er nog niet eens 15 van zou kunnen opnoemen.

Meest opvallend is de lijst helemaal rechts op het papier, de partij ‘Forum voor Democratie’. Naast elke kandidaatsnaam staat de plaats waarin ze woonachtig zijn. Bijna altijd komen de kandidaten uit de provincie waarvoor de kiezer mag stemmen. Maar op deze lijst staan ook kandidaten uit Amsterdam of Den Haag, zogenaamde spookkandidaten.

Het stemlokaal is van half acht tot negen uur geopend. In de vroege ochtend is het nog rustig, maar naar het middaguur toe wordt het steeds drukker. Met haast komen mensen binnen, hun stempas en geldige legitimatiebewijs in aanslag. Deze mensen hebben dan nog ergens op hun dag tijd gevonden om te stemmen, voor het werk of nog even tijdens de lunch. In de middag krijgen de leden van het stemlokaal het drukker en staan er zelfs mensen in de rij om hun stem uit te brengen. Blijkbaar voelen veel mensen zich geroepen om hun burgerplicht te vervullen. Zo ook Thijs, hij is aardwetenschapper en is er wel van bewust hoe belangrijk de waterschapverkiezingen zijn. Dit is niet voor iedereen even duidelijk. Een studente vertelt dat zij naar een voorlichting over de waterschap is gegaan, hier heeft zij haar keuze op kunnen baseren.

Om de hoek van het Stadhuis is er voor de Utrechters nog een gelegenheid om te stemmen. In Theater Kikker bevindt zich vandaag een stembureau, bemand door drie leden. In de kleine zaal staan vandaag de welbekende stemhokjes, de stembussen en de tafel voor de heren die vandaag het stemproces in goede banen zullen leiden. Zij maken het zich gemakkelijk: op tafel uitgestald staan onder andere paaseitjes, koekjes, flessen water en een kan jus d’orange. Sinds 07:30 uur zit het drietal al achter de tafel. De verwachting is dat de mannen rond 01:00 uur vannacht weer thuis zijn.

Om de paar minuten komt een stemmer het zaaltje binnengelopen, in de hand een stempas en identiteitsbewijs. Ze melden zich aan bij een van de leden, die hen de stembiljetten geeft. Vervolgens verdwijnen zij in een van de stemhokjes om er vervolgens met twee ingevulde stembiljetten weer uit te komen. Eén gaat in de bus voor de Provinciale Statenverkiezingen en de ander in de bus voor de waterschapsverkiezingen. De stembiljetten voor de Provinciale Statenverkiezingen hebben een blauw randje, die voor de waterschapsverkiezingen een groene, om verwarring te voorkomen.

Enkelen kiezen ervoor alleen te stemmen op de Provinciale Statenverkiezingen. “Ik snap niet precies wat de Waterschappen zijn, daarom stem ik niet”, zegt een man tegen de voorzitter van het stembureau. Hij knikt instemmend: “Het is ook ingewikkeld. U kunt eventueel wel kijken naar de kieslijst van de waterschapsverkiezingen”. De voorzitter wijst naar de poster aan de muur. De man twijfelt even maar besluit toch alleen te stemmen op de Provinciale Statenverkiezingen.

“Alleen de Provinciale Staten?” vraagt een van de leden aan een vrouw. “Ja, ik heb geen tijd gehad om me te verdiepen in die Waterschappen”, verklaart ze. “Ik heb ook een beetje haast, ik ben onderweg naar mijn werk”.

Velen stemmen wel op beide verkiezingen. Achter elkaar druppelen de stemmers het zaaltje in. Sommigen alleen, anderen met een partner en enkelen met een zoon of dochter. Het stemproces gaat vlot en binnen de kortste keren staan de Utrechters weer buiten. Af en toe kletsen de leden van het stembureau zachtjes of sorteren de stapeltjes stembiljetten. Soms onderbreken ze hun werkzaamheden om een bezoekje te brengen aan het toilet of voor een kopje koffie of thee.

Om 21:00 uur vanavond begint de volgende klus: het tellen van stemmen. De drie leden van het stembureau in Theater Kikker blijven om te helpen met tellen. Morgen telt de gemeente Utrecht alle stemmen bij elkaar op die in de gemeente zijn uitgebracht. De processen-verbaal van de stembureaus publiceert de gemeente Utrecht op de website. Als de uitslag op gemeenteniveau is vastgesteld, geeft de gemeente deze door aan het hoofdstembureau. Het centraal stembureau berekent de zetelverdeling en stelt de uitslag van de verkiezing vast. Dat gebeurt waarschijnlijk over een aantal dagen. Vanavond wordt wel al een voorlopige uitslag bekend. Die is gebaseerd op een eerste, voorlopige telling door de stembureaus.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s